تنش گوگل با سایتهای ایرانی شدت بیشتری یافت
اختلال ۸۰ روزه اینترنت در ایران، ارتباط گوگل با بسیاری از سایتهای داخلی را تحت تأثیر قرار داده و بحرانهای جدی در حوزه سئو، ایندکس، امنیت، اقتصاد دیجیتال و ترافیک داخلی به وجود آورده است.
پس از حدود ۸۰ روز از اختلال وسیع اینترنت در ایران، به نظر میرسد تبعات این مشکل به شکلهای نامشخص و عمیقتری خود را نشان میدهد. این بحران اکنون فقط محدود به باز نشدن برخی سایتها یا دشواری در استفاده از شبکههای اجتماعی نیست و مستقیماً به قلب اقتصاد دیجیتال ایران ضربه میزند. به مرور زمان، گوگل، موتور جستوجوی اصلی جهان، رابطه خود را با بخش عمدهای از سایتهای ایرانی از دست میدهد. در حالی که بسیاری از وبسایتها هنوز به راحتی باز میشوند و فعالیتهای خود را ادامه میدهند، اما در پسزمینه، رباتهای گوگل دسترسی به بسیاری از هاستهای داخلی را ندارند. عدم توانایی در خواندن نقشه سایتها، عدم تمدید گواهیهای امنیتی و حذف تدریجی بخشی از وب فارسی از حافظه اینترنت جهانی، وضعیت نگرانکنندهای را به وجود آورده است.
مهمترین معضل در این شرایط، دشواری دسترسی رباتهای گوگل به سرورهای داخلی است. این رباتها برای ایندکس کردن صفحات ضروری هستند و اگر به سرور دسترسی نداشته باشند، نمیتوانند تغییرات جدید سایتها را شناسایی کنند. در هفتههای اخیر، مدیران بسیاری از سایتها دشواری در ایندکس شدن صفحات جدید یا از دست دادن بخشی از صفحات قدیمی را گزارش کردهاند. این مشکل به ویژه در سایتهایی که ترکیبی از هاست داخلی و خارجی دارند، تشدید شده است. ارتباط بین دو بخش دچار اختلال شده و تبادل اطلاعات به درستی انجام نمیشود.
مفهوم «کرول باجت» در دنیای سئو به کاهش سهم گوگل از زمان و منابعی که به سایتها اختصاص میدهد، اشاره دارد. با بروز خطا، کندی یا قطعی، گوگل ترجیح میدهد به سایتهای پایدارتر و سریعتر بپردازد. بسیاری از سایتهای ایرانی در حال حاضر کرول باجت خود را از دست دادهاند و این مسأله به تدریج در بلندمدت دامنهدار خواهد بود. متقابلاً، سایتهایی که دیر ایندکس میشوند، در نتایج جستوجو دچار افت رتبه میشوند که این موضوع به کاهش بازدید و در نهایت افت فروش منجر خواهد شد.
موضوع گواهیهای امنیتی نیز از دیگر بحرانهای مهم جامعه وب فارسی است. بسیاری از سایتها از سرویس Let’s Encrypt برای دریافت گواهی SSL استفاده میکنند که نیازمند ارتباط پایدار با سرورهای خارجی برای تمدید خودکار است. اما در حال حاضر، این فرآیند با مشکل مواجه شده و نتایج آن شامل ایجاد هشدارهای امنیتی برای کاربران و از دست رفتن اعتماد مرورگرها میشود. به دلیل نبود گواهی معتبر، احتمال عدم حضور سایتها در رتبههای بالای جستوجو نیز افزایش مییابد.
مشکل دیگری که بسیاری از مدیران سایتها به آن اشاره میکنند، عدم ديدن نقشههای سایت جدید از سوی گوگل است. نقشه سایت به موتور جستوجو کمک میکند تا صفحات مهم را شناسایی کند و دیده نشدن این نقشهها میتواند تأثیر بالایی بر ایندکس و رتبهبندی اخبار داشته باشد.
علاوه بر این، انتقادات به وضعیت تجربه کاربری کاربران به دلیل اختلالات فنی و استفاده از فیلترشکن نیز به مسأله دامن میزند. جابهجایی مداوم میان سرورهای داخلی و خارجی موجب میشود که عناصر صفحه با تاخیر بارگذاری شوند و این وضع میتواند تجربه کاربری را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. در دنیای وب، این اثر به عنوان یک معیار مهم در رتبهبندی سایتها شناخته میشود.
دسترسی محدود مدیران سایتها به Google Search Console نیز روند نگهداری روزانه سایتها را مختل کرده است. در شرایطی که ارتباط با این ابزار به دلیل اختلالات اینترنت قطع و وصل میشود، بسیاری از مشکلات، بدون رسیدگی به حال خود رها میشود. در این وضعیت، مشکلات کوچک به بحرانهای بزرگ تبدیل میشوند و میتوانند به تدریج کیفیت کلی سایت را کاهش دهند.
در نهایت، این بحران نه تنها تأثیرات منفی بر سایتهای ایرانی دارد، بلکه میتواند به کاهش مشتریان، کوچک شدن بازار، و در نهایت مهاجرت کسبوکارها به هاستهای خارجی منجر شود. این روند با سیاستهای توسعه زیرساخت داخلی نیز در تضاد است و میتواند به مشکلات بیشتری در آینده منجر شود.
