شوک دو ساعته سخنرانی ترامپ به بازارهای جهانی و قیمت نفت
دونالد ترامپ در طولانیترین سخنرانی تاریخ کنگره آمریکا، به وضوح بر برخی از مسائل اقتصادی تأکید کرد که این امر تأثیراتی بر بازارهای جهانی داشت. سکوت او در سیاست خارجی و اشاره مختصر به ایران باعث کاهش ۰.۵۶ درصدی قیمت نفت برنت شد، در حالی که برخی بازارها افزایش قیمت را تجربه کردند.
شامگاه سهشنبه ۵ اسفندماه، دونالد ترامپ سخنرانی طولانیترین کنگره آمریکا را به مدت نزدیک به دو ساعت ایراد کرد؛ سخنرانیای که بهجز تأثیر بر صحن مجلس، تأثیرات مشخصی بر بازارهای جهانی نیز گذاشت. ترامپ که با توییتهای گاهوبگاه خود همواره بر بازارها تأثیرگذار بوده، این بار با استفاده از تریبون رسمی کنگره، سیگنالهایی ارسال کرد که به سرعت در بازارهای مالی و کالایی انعکاس پیدا کرد.
رئیسجمهور ایالات متحده در شرایطی پشت تریبون کنگره قرار گرفت که در حال کاهش محبوبیت داخلی و نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای بود. او با تمرکز بر دستاوردهای اقتصادی خود تلاش کرد تصویری از ثبات و شکوفایی اقتصاد آمریکا ارائه دهد. در بخش عمدهای از این سخنرانی ۱ ساعت و ۴۷ دقیقهای، به مهار تورم، رکوردشکنی بازار سهام، کاهش مالیاتها و کنترل قیمت داروها اشاره کرد؛ این گزارهها هرچند با واکنشهای انتقادی دموکراتها همراه بود، اما پیامهای روشنی برای بازارها داشت.
واکنش بازارهای جهانی
بازارهای جهانی به سرعت به سخنان ترامپ واکنش نشان دادند و رفتاری دوگانه از خود نشان دادند. در حالی که برخی سرمایهگذاران اظهارات ترامپ را نشانهای از تداوم سیاستهای انبساطی و حمایت از رشد اقتصادی تلقی کردند، گروهی دیگر با توجه به تنشهای سیاسی داخلی و ابهام در سیاست خارجی، به سمت داراییهای امن گرایش یافتند.
رشد همزمان فلزات گرانبها و صنعتی نشانهای از ارسال پیام ترکیبی از سوی بازار است. این بدان معناست که نگرانیهای تورمی و سیاسی تقویت شده و در عین حال انتظار برای تداوم تقاضای صنعتی در سایه سیاستهای حمایتی دولت آمریکا افزایش یافته است.
افزایش بهای طلا و نقره به عنوان واکنشی به فضای نااطمینانی سیاسی و تشدید دوگانگی حزبی در کنگره قابل توضیح است. تنش لفظی میان ترامپ و برخی نمایندگان دموکرات و همچنین تحریم بخشی از جلسه از سوی مخالفان، نشاندهنده شکاف سیاسی در واشنگتن بود که معمولاً سرمایهها را به سمت داراییهای امن سوق میدهد.
سکوت معنادار در سیاست خارجی
با وجود تلاشهای ترامپ در زمینه سیاست خارجی در سالهای اخیر، در این سخنرانی تنها بهطور گذرا به جنگ روسیه و اوکراین اشاره کرد و درباره ایران تنها بر جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای تأکید کرد، بدون اینکه جزئیات بیشتری ارائه دهد.
این ابهام در سیاست خارجی میتواند یکی از عوامل افت قیمت نفت برنت باشد. معمولاً نفت به تنشهای ژئوپلیتیکی واکنش افزایشی نشان میدهد، اما این بار با عدم وجود سیگنال مشخص از تشدید درگیریها و همچنین نگرانی از کندی رشد اقتصادی آمریکا، افت ۰.۵۶ درصدی را تجربه کرد.
تحولات در بازار رمزارزها و فلزات صنعتی
رشد ۳ درصدی قیمت بیتکوین در فاصله کوتاه پس از آغاز سخنرانی، فقط یک نوسان تکنیکال نبود، بلکه ممکن است بازتابی از تغییر انتظارات فعالان بازار نسبت به سیاستگذاریهای آینده آمریکا باشد. معاملهگران رمزارزها معمولاً به دو متغیر مهم توجه دارند: سطح نقدینگی در اقتصاد و شدت رویکردهای نظارتی. تأکید ترامپ بر رشد اقتصادی و کاهش مالیاتها میتواند به این تأمل بینجامد که سیاستهای مالی انبساطی همچنان اولویت خواهند داشت، موضوعی که به طور سنتی به نفع داراییهای ریسکی از جمله رمزارزها است.
بخش دیگری از سرمایهگذاران نیز در صورت تقویت جایگاه سیاسی ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای، احتمال کمتری برای فشارهای نظارتی بر صنعت کریپتو پیشبینی کردهاند. صنعت رمزارز طی سالهای گذشته با پروندههای حقوقی و محدودیتهای زیادی از سوی نهادهای ناظر آمریکایی مواجه بوده و هر نشانهای از تعدیل این فشارها میتواند به سرعت در قیمتها تأثیر گذاشته شود.
علاوه بر این، همزمانی رشد قیمت بیتکوین با افزایش قیمت فلزات گرانبها نشان میدهد که برخی از سرمایهگذاران به بازار رمزارزها نه تنها بهعنوان یک دارایی پرریسک، بلکه بهعنوان پوششی در برابر نااطمینانی سیاسی و تورمی نگاه میکنند. در این شرایط، بیتکوین میتواند هم بهعنوان ابزاری برای سفتهبازی و هم به عنوان پناهگاه نسبی در برابر بیثباتی سیاسی عمل کند. همچنین، افزایش قیمت آلومینیوم و مس ممکن است نشاندهنده پیشبینی سرمایهگذاران نسبت به افزایش سرمایهگذاریهای زیرساختی در صورت تثبیت سیاستهای فعلی باشد.
هرچند که این افزایشها را کمتر میتوان به نحو سخنرانی ترامپ نسبت داد، اما کارشناسان هشدار میدهند که واکنش اولیه بازارها لزوماً به معنای تثبیت روند نیست. اگر دادههای تورمی در ماههای آینده برخلاف ادعاهای مطرحشده حرکت کند یا تنشهای سیاسی داخلی شدت بیشتری بگیرد، ممکن است شاهد نوسانات شدیدتری باشیم.