اعتراضات را به سیاست ارزی ارتباط ندهید؛ منافع حامیان ارز ترجیحی قطع شد
احمد بخشایش اردستانی، نماینده مردم اردستان در مجلس شورای اسلامی، در ارتباط با حذف ارز ترجیحی گفت: طبیعی است افرادی که منافعشان از این محل مختل شده، نسبت به طرح واکنش نشان دهند و حتی علیه آن در فضای رسانهای فعالیت کنند. اما این مخالفتها نباید نشاندهنده ناکارآمدی اصل طرح تلقی شود، بلکه بخشی از مقاومت ذینفعان قبلی است.
بخشایش اردستانی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادآنلاین به ساختار درآمدی کشور اشاره کرد و گفت یکی از مهمترین منابع درآمدی ایران فروش نفت و تأمین ارز حاصل از آن است؛ ارزی که سالها با عناوینی مانند ارز ترجیحی، ارز نیمایی و نرخهای مختلف به واردکنندگان ارائه میشد تا کالاهای اساسی تأمین گردد. به گفته او، این روش عملاً به تخصیص یارانه در ابتدای زنجیره، یعنی به واردکننده، منجر میشد.
وی تأکید کرد که در مدل جدید، ارز ترجیحی حذف نشده بلکه از ابتدای زنجیره به انتهای آن منتقل شده است. به این صورت که به جای پرداخت یارانه به واردکننده، این یارانه به صورت مستقیم به مصرفکننده نهایی داده میشود، که این امر از طریق کالابرگ و حمایت نقدی برای تأمین اقلام اساسی صورت میگیرد. در واقع، این تغییر جابهجایی محل پرداخت یارانه است و نه حذف اصل حمایت.
نماینده اردستان مهمترین ثمره این اقدام را کوتاه شدن دست رانتخواران دانست و گفت: در سالهای گذشته، برخی واردکنندگان و صادرکنندگان از تفاوت نرخ ارز بهرهمند شده و ثروتهای قابل توجهی به دست آوردند. به گفته بخشایش، حذف ارز ترجیحی به مسدود شدن مسیرهای رانت و رسیدن منافع مستقیم به مردم کمک کرده است.
بخشایش تصریح کرد که طبیعی است افرادی که منافعشان تحت تأثیر این تغییر قرار گرفته، فعالانه نسبت به طرح موضعگیری کنند. اما این مخالفتها نباید به معنای ناکارآمدی اصل طرح دانسته شود، بلکه بخشی از مقاومت ذینفعان سابق است. او همچنین درباره اعتراضات اجتماعی اخیر گفت که این مسائل ریشه در موضوعات گستردهتری دارد و نباید به حذف ارز ترجیحی نسبت داده شود. به گفته وی، نارضایتیها قبل از اجرای این سیاست وجود داشته و برخی جریانها تلاش کردهاند این موضوع را به طرح اقتصادی دولت مرتبط کنند.
این نماینده مجلس با بیان اینکه در شرایط بیثباتی اقتصادی، پرداخت یارانه مستقیم میتواند نقشی «آرامبخش» برای اقشار متوسط و ضعیف ایفا کند، اشاره داشت که این سیاست دستکم در کوتاهمدت به حفظ آرامش اجتماعی کمک کرده و مانع از انتقال کامل فشار گرانی به مردم میشود.
وی همچنین به نقش مهم طبقه متوسط در این فرآیند اشاره کرده و افزود که تقویت این طبقه میتواند به ایجاد تعادل میان مردم و حاکمیت یاری دهد. اگر حمایتها به صورت مستقیم به مردم برسد، اعتماد عمومی نیز تقویت خواهد شد.
بخشایش در پایان اظهاراتش تأکید کرد که نتیجه نهایی این سیاست در ماههای آینده و با نسبتی تون به ثبات قیمتها مشخصتر خواهد شد، اما اصل اقدام را گامی در راستای شفافیت بیشتر، کاهش رانت و رساندن یارانه به مصرفکننده واقعی دانست.