مخالفان حذف ارز ترجیحی به دلیل قطع منافع رانت موضعگیری میکنند
احمد بخشایش اردستانی، نماینده مردم اردستان در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به حذف ارز ترجیحی گفت که افرادی که منافعشان از این محل قطع شده، در برابر طرح موضعگیری کرده و در فضای رسانهای علیه آن توجه دارند. او این مخالفتها را نباید به عنوان نشانهای از ناکارآمدی اصل طرح در نظر گرفت، بلکه آنها را نشاندهنده مقاومت ذینفعان قبلی میداند.
بخشایش در گفتوگو با خبرنگار اقتصادآنلاین به ساختار درآمدی کشور اشاره کرد و اظهار داشت که یکی از مهمترین منابع درآمدی ایران، فروش نفت و تأمین ارز حاصل از آن است. ارزی که سالها با عناوینی مانند ارز ترجیحی، ارز نیمایی و نرخهای مختلف به واردکنندگان اختصاص مییافت تا کالاهای اساسی تأمین شود. او تصریح کرد که این شیوه عملاً به تخصیص یارانه به واردکننده منجر میشد.
وی تأکید کرد که در مدل جدید، ارز ترجیحی حذف نشده بلکه از ابتدای زنجیره به انتهای آن منتقل شده است. به جای اینکه یارانه به واردکننده پرداخت شود، بهطور مستقیم به مصرفکننده نهایی تخصیص مییابد؛ آن هم در قالب کالابرگ و حمایت نقدی برای تأمین اقلام اساسی. بنابراین، این تغییر به معنای جابهجایی محل پرداخت یارانه است و نه حذف اصل حمایت.
نماینده اردستان، مهمترین ثمره این اقدام را کوتاه شدن دست رانتخواران دانست و گفت که در سالهای گذشته، برخی واردکنندگان و صادرکنندگان از تفاوت نرخ ارز منتفع شده و به ثروتهای قابل توجهی دست یافتهاند. به گفته او، حذف ارز ترجیحی باعث شده تا مسیرهای رانت تا حد زیادی مسدود شود و منافع مستقیم به مردم برسد.
بخشایش تصریح کرد که طبیعی است افرادی که منافعشان از این محل قطع شده، در برابر طرح موضعگیری کنند و حتی در فضای رسانهای علیه آن فعالیت نمایند. اما او این مخالفتها را نباید به عنوان نشانهای از ناکارآمدی اصل طرح در نظر گرفت و آن را بخشی از مقاومت ذینفعان قبلی دانست.
او همچنین تأکید کرد که اعتراضات اجتماعی اخیر ریشه در مسائل گستردهتری دارند و نمیتوان آنها را صرفاً به حذف ارز ترجیحی نسبت داد. به گفته وی، نارضایتیها قبل از اجرای این سیاست نیز وجود داشته و برخی جریانها سعی کردهاند این موضوع را به طرح اقتصادی دولت مرتبط کنند.
این نماینده مجلس با بیان اینکه در شرایط بیثباتی اقتصادی، پرداخت یارانه مستقیم میتواند نقش «آرامبخش» برای اقشار متوسط و ضعیف ایفا کند، گفت که این سیاست دستکم در کوتاهمدت به حفظ آرامش اجتماعی کمک میکند و مانع از انتقال کامل فشار گرانی به مردم میشود.
او نقش طبقه متوسط را در این میان مهم دانست و افزود: تقویت این طبقه میتواند به ایجاد تعادل میان مردم و حاکمیت کمک کند. در صورتی که حمایتها به طور مستقیم به مردم برسد، اعتماد عمومی نیز تقویت خواهد شد.
بخشایش در جمعبندی اظهاراتش تأکید کرد که نتیجه نهایی این سیاست در ماههای آینده و با تحقق ثبات نسبی قیمتها روشنتر خواهد شد، اما اصل اقدام را گامی در جهت شفافیت بیشتر، کاهش رانت و رساندن یارانه به مصرفکننده واقعی دانست.